EuroLeague 2027-28: Kỷ nguyên Franchise chính thức khởi động, Partizan quyết chi 75 triệu euro để có suất

Từ mùa giải 2027-28, EuroLeague sẽ bước vào một kỷ nguyên hoàn toàn mới khi chính thức chuyển đổi sang mô hình franchise. Đây là một trong những thay đổi lớn nhất trong lịch sử bóng rổ châu Âu, đánh dấu sự dịch chuyển từ cơ cấu mở dựa trên thành tích thể thao sang một hệ thống khép kín, nơi các đội bóng sở hữu suất thi đấu vĩnh viễn thông qua đầu tư tài chính. Hiện tại, 13 câu lạc bộ đang nắm giữ A-License (giấy phép hạng A) sẽ trở thành các franchise chính thức. Đây là nhóm “cổ đông sáng lập” của giải đấu, bao gồm những tên tuổi lớn như Real Madrid, Barcelona, Fenerbahçe, Olympiacos, hay CSKA Moscow. Tuy nhiên, EuroLeague không dừng lại ở con số 13. Theo kế hoạch, 8 suất franchise mới sẽ được bán thêm, nâng tổng số đội lên 21. Và Partizan Belgrade là một trong những ứng viên nóng nhất cho một trong tám suất đó. Ngay sau khi tái đắc cử chức chủ tịch Partizan, ông Ostoja Mijailovic đã có những tuyên bố gây sốc trong đại hội cổ đông. Ông xác nhận rằng Partizan đã nộp đơn xin trở thành franchise của EuroLeague và quá trình xét duyệt đang tiến triển tích cực. Điều đáng chú ý là con số tài chính: nếu được chấp thuận, Partizan sẽ phải trả ngay đợt đầu 12,5 triệu euro. Tổng chi phí dự kiến cho một suất franchise dao động từ 40 đến 75 triệu euro, tùy thuộc vào điều khoản đàm phán và giá trị thương hiệu của từng câu lạc bộ. Con số 75 triệu euro nghe có vẻ khổng lồ, nhưng với Partizan, đó là khoản đầu tư chiến lược. Đội bóng thành Belgrade là một trong những câu lạc bộ có lượng fan đông đảo nhất châu Âu, với hơn 2 triệu người hâm mộ trên mạng xã hội và một “nhà hát” sân nhà luôn chật kín – Štark Arena với sức chứa hơn 18.000 chỗ. So với mô hình hiện tại, nơi Partizan phải cạnh tranh khốc liệt mỗi mùa để giành suất dự EuroLeague qua giải quốc nội (ABA League) hay vòng loại, mô hình franchise mang lại sự ổn định về doanh thu và kế hoạch phát triển dài hạn. Nhưng EuroLeague chuyển sang franchise không chỉ là câu chuyện của Partizan. Toàn bộ hệ sinh thái bóng rổ châu Âu sẽ thay đổi. Ý tưởng franchise vốn đã rất thành công tại NBA (Giải bóng rổ nhà nghề Mỹ), nơi các đội bóng là những thực thể kinh doanh độc lập, không lo xuống hạng, và giá trị mỗi đội thường xuyên tăng theo thời gian. EuroLeague đang học hỏi mô hình đó, nhưng với một bản sắc riêng: không đóng cửa hoàn toàn, vì các suất franchise mới vẫn có thể được bán, và cũng có thể có cơ chế “thăng hạng” từ các giải thấp hơn nếu đáp ứng được tiêu chí tài chính và cơ sở vật chất. Tuy nhiên, không phải ai cũng ủng hộ sự thay đổi này. Những đội bóng nhỏ hơn, không đủ tiềm lực tài chính, lo ngại rằng EuroLeague sẽ trở thành một “câu lạc bộ của những người giàu”, làm mất đi tính cạnh tranh và cơ hội cho các đội yếu. Các giải quốc nội như ACB Tây Ban Nha, Lega Basket Ý, hay EuroCup – giải đấu hạng hai dưới EuroLeague – cũng sẽ bị ảnh hưởng nặng nề vì mất đi những đội bóng hấp dẫn nhất. Thực tế, đã có nhiều cuộc tranh luận gay gắt giữa FIBA và EuroLeague về việc giải đấu này đang “tư nhân hóa” bóng rổ châu Âu, đi ngược lại truyền thống thể thao mở của lục địa già. Dù vậy, về mặt kinh tế, franchise là một bước tiến tất yếu. EuroLeague hiện tại vẫn hoạt động dưới dạng liên minh các câu lạc bộ, doanh thu chủ yếu từ bản quyền truyền hình, tài trợ và bán vé – nhưng không có một cơ chế phân phối lợi nhuận rõ ràng. Khi chuyển sang franchise, mỗi đội sẽ có cổ phần trong giải đấu, được hưởng lợi từ sự tăng trưởng chung, và có tiếng nói trong việc quyết định các vấn đề chiến lược. Giá trị giải đấu từ đó cũng sẽ tăng lên, thu hút thêm các nhà đầu tư bên ngoài, đặc biệt là từ Mỹ và Trung Đông. Quay lại với Partizan, việc chi tới 75 triệu euro là một canh bạc lớn. Nhưng với việc Ostoja Mijailovic trở lại nắm quyền, một người có kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh và từng giúp Partizan vượt qua khủng hoảng tài chính, giới chuyên môn tin rằng đây là một quyết định có tính toán. Nếu Partizan không có suất franchise, họ sẽ phải tiếp tục chật vật ở vòng loại, và có nguy cơ bỏ lỡ những cơ hội thương mại quý giá khi EuroLeague bước vào giai đoạn tăng trưởng mới. Tương lai của EuroLeague sau 2027 sẽ nóng hơn bao giờ hết. Các cuộc đàm phán về giá franchise, điều khoản độc quyền, và sự phân chia lợi nhuận sẽ tiếp tục là tâm điểm. Với Partizan, họ đã sẵn sàng cho cuộc chơi lớn nhất lịch sử bóng rổ Serbia. Câu hỏi đặt ra là liệu 8 suất còn lại sẽ thuộc về những ai? Những cái tên như Crvena Zvezda, AS Monaco hay Valencia cũng đang ngấp nghé. Một cuộc đua giành giật suất tham dự EuroLeague vĩnh viễn đã chính thức bắt đầu. Bóng rổ châu Âu đang thay đổi từng ngày. Và Partizan – với 75 triệu euro trên bàn đàm phán – là một trong những người tiên phong.